MA-MA-MAASTRICHT

 

André van Duin & André Rieu – Ma Ma Maastricht

PARONYMIE

Paronymie is het verschijnsel dat twee of meer woorden met verschillende betekenissen in zowel uitspraak als schrift sterke overeenkomst vertonen. Woorden met een dergelijke overeenkomst worden paroniemen genoemd.

Paronymie wordt onderscheiden van homonymie doordat er geen sprake is van een volledige maar slechts van een gedeeltelijke overeenkomst. 

De overeenkomst berust meestal ook niet op louter toeval, zoals bij homonymie wel het geval is.

Paronymie komt namelijk vaak – bijvoorbeeld in het geval van doubletten – voort uit een zekere etymologische verwantschap tussen de verschillende woorden, hoewel dit niet per se het geval hoeft te zijn. Soms hebben de woorden alleen een bepaald voorvoegsel gemeen, zoals con- ("samen"). Hierdoor is tot op zekere hoogte ook sprake van een overeenkomst in betekenis.

Als gevolg hiervan is het verschijnsel paronymie in het Nederlands en veel andere talen een van de belangrijkste oorzaken van fouten als catachrese. 

Voorbeelden van paroniemen in het Nederlands zijn deze woordparen:

• conjunctie / conjunctief / conjunctuur

• conversatie / conservatie en converseren / conserveren

• astronomie / astrologie

• caravan / karavaan

• Mauritanië / Mauretania (oudheid)

Een catachrese (uit het Oudgrieks: κατάχρησις = verkeerd gebruik) is in de meeste gevallen een stijlfout, soms ook een stijlfiguur, waarbij een woord niet in zijn eigenlijke betekenis wordt gebruikt.

De catachrese als stijlfiguur wordt ook wel abusio genoemd.

Een catachrese kan op allerlei manieren ontstaan. De basis ervan kan bijvoorbeeld gelegen zijn in de semantiek. Doordat de betekenis van een bepaald woord in het geheugen van de taalgebruiker zeer dicht bij die van een ander woord ligt, is hij sterk geneigd deze twee woorden te verwisselen. Het gaat dan bijvoorbeeld om een positieve ervaring die via een bepaald zintuig (bv. de tong) verloopt. De ervaring wordt echter voorgesteld alsof zij via een ander zintuig zou verlopen, zoals in de zin:

• Dat heeft mooi gesmaakt.
  in plaats van: goed

In ander gevallen is sprake van een verkeerde metonymie, bijvoorbeeld in de uitdrukking luidruchtige tranen.

Een catachrese kan ook enkel en alleen voortkomen uit de overeenkomst in vorm tussen bepaalde woorden. Hierbij spelen verschijnselen als homonymie en paronymie een belangrijke rol. Het ene woord wordt in een bepaalde context verwisseld met het andere, dat er in een bepaalde vorm homoniem mee is of er als gevolg van paronymie sterk op lijkt. Bijvoorbeeld:

• De bladeren van een boek.
  in plaats van: bladzijden (blad "van een boom" en blad "bladzijde" zijn homoniemen).

In andere gevallen gaat het om twee woorden die in vorm weliswaar niet precies hetzelfde zijn, maar wel heel sterk op elkaar lijken:

• In mijn voordeel pleit weer dat ik van kroketten houd, al wil ik daar niet mee kroketteren.
  in plaats van: koketteren

JUSTIFY

 

    

San Francisco, CA

IRIS SOMMER

Mevrouw Iris Sommer schrijft columns in Trouw. 

Haar arrogantie. In de laatste aflevering 'verbetert' ze de Tien Geboden.

Haar hypocrisie. En passant 'komt' ze 'op' voor een (groot) aantal diersoorten, maar geen woord over haar proefdieren en dierproeven.

De Tien Geboden: een update | Trouw

LES TROIS CLOCHES

Les trois cloches is een Franstalig lied, geschreven door de Zwitserse dichter en componist Jean Villard in 1939. 

Het lied werd in 1948 door Bert Reisfeld in het Engels vertaald als The Three Bells. 

Een jaar later maakte Dick Manning een alternatieve vertaling: While the Angelus Was Ringing. 

Zowel in het Frans als in het Engels werd het door diverse artiesten opgenomen.

https://youtu.be/rVuKLxx-ETY

MAXIMUMSNELHEID

Veel automobilisten in dit land beschouwen de wettelijke maximumsnelheid als een minimumsnelheid.

In andere landen neemt de overheid het begrip maximumsnelheid serieus. 

In NL moet de politie een marge nemen bij beboeten, omdat niet alle snelheidsmeters gelijk zijn.

Elders moet de automobilist zelf een marge nemen bij het rijden op de maximumsnelheid!

ACROBAAT

 

LCD-tv

De meeste tv's in de winkels zijn lcd-tv's. Dit type tv gebruikt kleine ledlampjes voor de achtergrondverlichting. Daarom worden ze ook wel 'led-tv' genoemd. 

Deze leds verlichten het lcd-scherm dat er vlak voor is geplaatst. De kristallen in het lcd (liquid crystal display) zorgen voor de beelden en kleuren van het programma of de film, maar geven zelf geen licht. 

Door elektrische spanning geven ze meer of minder licht door.

AUTHENTIFICEREN

 Wat is correct: authenticeren of authentificeren?

Antwoord

Beide woorden zijn correct; authenticeren komt in de praktijk het vaakst voor.

Toelichting

Het werkwoord authenticeren betekent ‘authentiek, rechtsgeldig maken’ of ‘de identiteit vaststellen van’. Authentificeren is een nevenvorm van authenticeren. De termen komen vooral in ICT-jargon voor.

(1) Zonder wachtwoord kunnen wij u niet authenticeren.

(2) Je moet eerst geauthenticeerd worden voor je het netwerk op kunt.

(3) De notaris zal de overeenkomst morgen authentificeren.

(4) We hebben de herkomst van de betaling geauthentificeerd.

Als zelfstandig naamwoord komt naast authenticatie ook authentificatie voor.

(5) De authenticatie vindt plaats door middel van uw gebruikersnaam en wachtwoord.

(6) De authentificatie is mislukt; probeer alstublieft opnieuw in te loggen.

BASILIEK

De bouw van een basiliek in de vorm van een kruis is onpraktisch.

Wat moet je met dwarsbeuken?

Ronde vorm veel praktischer.

FRANEKER

De naam zou afkomstig zijn van "Froon-acker", ofwel "land van de 

heer/koning".

De oudste straat van de stad heet nog steeds Froonacker. 

Vergelijk: Vroonhoven

Stadhuis (1591)

BELEEFDHEIDSVORMEN

 De Angelsaksische vertaalmachine van Google kent de beleefdheidsvormen niet.

LINE DANCE en muzieksoort

Line dancing heeft over het algemeen een vaste maat, meestal in 4/4-takt, wat betekent dat er vier tellen in elke maat zijn.

Dit maakt het gemakkelijk om te dansen op een breed scala aan muzieksoorten die deze maat aanhouden, zoals country, pop, rock en zelfs sommige hiphop-nummers.

Hoewel de meeste line dances zijn ontworpen voor specifieke nummers en stijlen, kunnen ervaren line dancers vaak hun danspassen aanpassen aan andere muziek, zolang de ritme en structuur van de muziek overeenkomen met de maat van de dans.

Het is dus mogelijk om line dancing op verschillende muzieksoorten te doen, maar de meeste dansen zijn gechoreografeerd voor specifieke nummers met een herkenbare maat.

Line dancing kan gedanst worden op verschillende muzieksoorten, inclusief ballroom muziek. Hoewel line dancing traditioneel vaak wordt geassocieerd met countrymuziek, zijn er geen strikte regels die bepalen welke muziek gebruikt moet worden.

Veel line dance-choreografieën kunnen aangepast worden aan diverse muziekstijlen, waaronder wals, tango, cha-cha en andere ballroomgenres. Het belangrijkste is dat de muziek een goed ritme en tempo heeft dat geschikt is voor de dansbewegingen.  

https://youtu.be/xVYuhGIUuto?t=41

KAAT MOSSEL

Catharina Mulder, ook wel Caetje Mulder maar beter bekend als Kaat Mossel (1723-1798) was een bekende mosselkeurvrouw in Rotterdam. 

Ze was een volkse vrouw die faam verwierf in verband met de strijd tussen de patriotten en orangisten in Nederland in de 18e eeuw en met name in het orangistische oproer in Rotterdam in 1783 en 1784.

HIER SPREEKT MEN NEDERLANDS

Op hogescholen en universiteiten moet de Nederlandse taal weer de norm zijn.

De verengelsing moet teruggedrongen worden.

ZUIVEL

 

TRÈVESZAAL

 De Trêveszaal is een historische vergaderzaal uit 1697 op het Binnenhof in Den Haag en maakt deel uit van de gebouwen van het ministerie van Algemene Zaken. 

Sinds 1977 is het de vaste vergaderzaal van de Nederlandse ministerraad. 

De Trêveszaal en de ernaast gelegen Statenzaal worden ook gebruikt voor officiële ontvangsten van de minister-president en de ministerraad. 

Trêve is Frans voor 'bestand'; de naam van de zaal verwijst naar de onderhandelingen die hier in 1608 met Spanje plaatsvonden, voorafgaand aan het Twaalfjarig Bestand (1609-1621).

De zaal kijkt uit op de Hofvijver. In de galerij boven de Binnenpoort bevindt zich het portaal dat toegang geeft tot de Trêveszaal en de Statenzaal.

GELUK

Veel te veel geluk verwacht. Niet genoeg

gestampt, gebeten. Laf, in eigen vlees

gesneden. Eigen ruiten ingesmeten. Neergehurkt

zitten grienen waar de meeste stenen vielen.

Volgzaam en te braaf geweest. Weggebleven

van het feest. Rondgehinkt in glazen muiltjes.

Vloeren nagevlooid op vuiltjes. Nooit

alleen op reis geweest. Iedere week

bij hen te biechten. Bidden, bidden en plichten

in het huwelijksbed verrichten.

Aleidis Dierick

SILKE

Silke is een noordelijke meisjesnaam.

Verkorting van Cecilia. 

Ook Gisela.

ONTPIETEREN

Ont- = ontkenning, verwijdering of tegenstelling

Oorspronkelijk werden met ont- werkwoorden gevormd die iets van een verwijdering, scheiding, ontneming of tegenstelling uitdrukken. Dit soort werkwoorden met ont- komen nog steeds het vaakst voor. Bijvoorbeeld:

• ontsluiten = ‘openen’; ontspannen = ‘tot rust (doen) komen’ (tegenstelling);

• ontkomen, ontgroeien (verwijdering);

• ontbossen, ontheiligen; ontvetten (‘ontdoen van’, ‘ontneming van’).

Ont- = begin van een handeling

Daarnaast zijn er enkele werkwoorden als ontdooien en ontbranden, waarin ont- het begin van een handeling aanduidt. Andere voorbeelden: ontbloten, ontbijten, ontstaan, ontsteken, ontvangen en  ontwaken.

bron: Onze Taal