woensdag 17 februari 2016

Edouard Manet, De pijper

De pijper (fluitspeler; Frans: Le fifre) is de titel van een schilderij van Édouard Manet uit 1866. Tegenwoordig wordt het tentoongesteld in het Musée d'Orsay in Parijs.
Verschillende onderdelen van het Franse leger hadden in de negentiende-eeuw kinderen in dienst, de enfants de la troupe, die werden opgeleid tot soldaten. Naast militaire vaardigheden leerden deze jongens vaak ook een instrument te bespelen. Majoor Hippolyte Lejosne, een vriend van Manet, nam één van deze jongens mee naar het atelier van de schilder om daar te poseren met fluit en in het uniform van de keizerlijke garde van Napoleon III.  
 
In De fluitspeler gebruikt Manet een monochrome achtergrond, waarin nauwelijks ruimtelijke verwijzingen te vinden zijn. De korte schaduw bij de hiel van de jongen is het enige dat een ondergrond verraadt. Het geheel maakt een tweedimensionale indruk, wat nog versterkt wordt door de zwarte contouren rond de vormen. Daarnaast gebruikt de schilder grote contrasterende kleurvakken, zonder veel details, wat met name in de zwarte bovenkleding duidelijk opvalt. (wikipedia)

Olieverf; 161 x 97 cm

dinsdag 16 februari 2016

Bloedsomloop

William Harvey (1578-1657) was een Britse arts en natuuronderzoeker. Hij staat bekend als de man die de grootste verandering heeft gebracht in het beeld dat bestond over de bloedsomloop. Hij is ook degene die daadwerkelijk heeft ontdekt dat er een circulatie bestaat. In zijn boek exercitatio anatomica de motu cordis et sanguinis in animalibus uit 1628 beschrijft hij hoe hij deze ontdekking heeft gedaan. Eerst heeft hij de hoeveelheid bloed die het hart per half uur passeert, kwantitatief bekeken. Dit leidde ertoe dat  het beeld dat Galenus had van het ontstaan van bloed, niet juist kon zijn. Om de door Harvey berekende hoeveelheid bloed namelijk het hart te laten passeren, moest er door de lever vanuit het ingenomen voedsel een zeer grote hoeveelheid bloed per dag gevormd worden. De hoeveelheid voedsel die een persoon hiervoor moest nuttigen was veel groter dan een individu in werkelijkheid deed en kon.
Hieruit concludeerde Harvey vervolgens dat het bloed dus in een kringloop moest bewegen om zo telkens opnieuw het hart te kunnen passeren. Hiervoor zou er in de periferie van de bloedsomloop volgens Harvey een verbinding moeten bestaan tussen slagaders en aders, wij kennen deze verbindingen nu als haarvaten.


Harvey begreep niet wat het nut van de bloedsomloop was. Want zuurstof werd pas in 1771 ontdekt! Bijna 150 jaar later. Men begreep algauw dat dit gas, hoewel het maar een vijfde deel van de lucht van onze planeet uitmaakt, verbranding mogelijk maakt, alsmede het ademen van mens en dier (en plant, gedurende de duisternis). 
Het was Antoine Lavoisier die het zijn wetenschappelijke naam oxygenium (zuurvormer) gaf.

vrijdag 12 februari 2016

Luchtvaart: verkeerde startbaan

Anynobody - Own work

In oktober 2000 verongelukte een Boeing 747 van Singapore Airlines op de internationale luchthaven van Taipei (Taiwan). Gestart werd onder kritieke condities: een typhoon naderde snel. Door de regen en duisternis kon de verkeersleiding vanuit de toren het vliegtuig niet zien vertrekken. 
De drie piloten waren zeer ervaren en ingespannen bezig met verschillende taken, zoals het berekenen van de snelheid van de zijwind. Ze volgden precies de voorgeschreven procedures. De captain hield het hoofd koel en taxiede opzettelijk langzaam, om niet te slippen op de natte baan. 
Ze waren zo geconcentreerd dat ze de belangrijke aanwijzing misten dat ze de verkeerde startbaan kozen. Ze hadden verder moeten doortaxiën, maar omdat het zo langzaam ging dacht de captain misschien dat hij al op de goede baan was. Hij stond echter op een parallelbaan, aan het eind waarvan bouwwerkzaamheden verricht werden. Daar botste hij na de start bovenop. 83 Inzittenden verloren het leven.

Hierboven is de situatie in beeld gebracht. In geel  de afgelegde taxiroute. In rood de gekozen verkeerde baan (die ten onrechte niet afgesloten was!). Helemaal bovenaan, in groen, de baan waarvan gestart had moeten worden.

donderdag 11 februari 2016

Foutje - bedankt? (strafrecht)

.De Nederlander Romano van der Dussen is een vrij man. Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft bekendgemaakt dat hij uit de gevangenis in Palma de Mallorca is vrijgelaten. Van der Dussen zat 12,5 jaar vast in Spanje. Hij was veroordeeld voor onder meer verkrachting, maar ontkende. Toen eind vorig jaar dna-bewijs opdook tegen een ander, kwam de zaak in een stroomversnelling. Het leidde gisteren   tot een vernietiging van het vonnis voor verkrachting. Van der Dussen overweegt een schadevergoeding te vragen voor de jaren dat hij vastzat.                      

   ***
Commentaar
Dat Van der Dussen recht heeft op een  royale schadevergoeding lijkt duidelijk. Ook al was er destijds nog geen DNA-bewijs beschikbaar, de rechters - zelfs in hoger beroep - zijn niet kritisch genoeg geweest. De zoveelste pijnlijke rechterlijke dwaling, en het zoveelste argument tegen de doodstraf. De verloren jaren krijgt de man daar overigens niet mee terug.
    

dinsdag 9 februari 2016

Menselijke fout(en) ?

Het treinongeluk in het zuiden van Duitsland was het gevolg van menselijk falen. Dat blijkt volgens Duitse media uit eerste onderzoek.                                

Mogelijk heeft een verkeersleider het beveiligingssysteem uitgeschakeld om een vertraagde trein nog snel door te laten. Die zou doorrijden tot een punt waar het enkelspoor in dubbelspoor overging,maar haalde dat niet. De andere trein zou door rood sein zijn gereden, omdat een verkeersleider dat toeliet.                     

De twee passagierstreinen botsten met  hoge snelheid frontaal op elkaar. Zeker tien mensen kwamen om en ongeveer tachtig mensen raakten gewond.                            

maandag 8 februari 2016

Kleur

auteur: Quark67
  Drie gekleurde lichtstralen over elkaar op een scherm (in donker)

dinsdag 2 februari 2016

Kip (anatomie)


Syrinx



De syrinx is het 'spraak'orgaan van een vogel. De syrinx bevindt zich aan het eind van de luchtpijp, waar deze zich opsplitst naar de bronchiën (luchtgeleiders naar beide longkwabben) en maakt geluid zonder de bij zoogdieren gebruikelijke stembanden. 
Het geluid wordt geproduceerd door het trillen van een combinatie van kraakbeen en membranen, die aangestuurd worden door zeer snelle spieren met een bewegingstijd van minder dan 10 ms. 
Sommige vogels (bijvoorbeeld papegaaien) kunnen hiermee menselijke woorden nabootsen. Bij diverse zangvogels kan de syrinx meerdere geluiden tegelijkertijd produceren.

maandag 1 februari 2016

Hermann Knopf, 'Gut bewachter Schlaf'


'Gut Bewachter Schlaf'. Een 19de-eeuws schilderij van de Oostenrijks-Duitse schilder Hermann Knopf. 
De vrouw 'werkt aan een doek die over haar schoot ligt.' (Wieteke van Zeil)
Knopf schilderde veel huiselijke en boerentaferelen uit Nederland; vandaar wellicht dat hij als accentje de klompen erbij gezet heeft. De vrouw draagt schoenen!

zaterdag 23 januari 2016

Ampersand


 
De ampersand, ook wel het en-teken of et-teken genoemd, is de ligatuur die het woord "en" vertegenwoordigt: &.
Dit teken is ontstaan uit het Latijnse  et, dat "en" betekent, net als de ampersand. Deze ligatuur is al in het handschrift ontstaan en is later in de drukkunst overgenomen. Met name in de cursieve varianten van veel lettertypes is nog duidelijk een handgeschreven E met een t eraan te herkennen.

vrijdag 22 januari 2016

Straatsburg: symbool van Europese geldverspilling

Het Europarlement betaalt € 2378 per parlementslid voor iedere trip naar Straatsburg.
Men reist er 12x per jaar heen - meest per TGV - en verblijft daar dan gedurende vier dagen. Vanaf Brussel is het 450 km.

Totale kosten ca. 200 miljoen euro per jaar.





dinsdag 19 januari 2016

Bella Ciao

Goran Bregovic

https://www.youtube.com/watch?v=OyMA84-mowI
Una mattina mi son svegliato,
o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao!
Una mattina mi son svegliato,
e ho trovato l'invasor.
O partigiano, portami via,
o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao!
O partigiano, portami via,
ché mi sento di morir.
E se io muoio da partigiano,
o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao!
E se io muoio da partigiano,
tu mi devi seppellir.
E seppellire lassù in montagna,
o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao!
E seppellire lassù in montagna,
sotto l'ombra di un bel fior.
Tutte le genti che passeranno,
o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao!
Tutte le genti che passeranno,
Mi diranno «Che bel fior!»
«È questo il fiore del partigiano»,
o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao!
«È questo il fiore del partigiano,
morto per la libertà!»

Op een ochtend trof ik de vijand
O bella ciao, bella ciao, bella ciao, ciao, ciao!
Op een ochtend trof ik de vijand
heel alleen voor dag en dauw.
Kameraden, laat mij niet liggen!
O bella ciao, bella ciao, bella ciao, ciao, ciao!
Kameraden, laat mij niet liggen!
Want ik voel: de dood komt gauw.
Ik zal sterven als partizaan
O bella ciao, bella ciao, bella ciao, ciao, ciao!
Ik zal sterven als partizaan,
delf mijn graf, maar pleeg geen rouw.
En begraaf mij hoog in de heuvels.
O bella ciao, bella ciao, bella ciao, ciao, ciao!
En begraaf mij hoog in de heuvels
onder bloemenschaduw blauw.
In ’t voorbijgaan zeggen straks mensen
O bella ciao, bella ciao, bella ciao, ciao, ciao!
In ’t voorbijgaan zeggen straks mensen:
voor wie bloeit die bloem daar nou?
’t Is de bloem van de partizanen
O bella ciao, bella ciao, bella ciao, ciao, ciao!
’t Is de bloem van de partizanen,
die voor de vrijheid viel - voor jou!

zondag 17 januari 2016

Kijk eens in de poppetjes van mijn ogen!


.Op 1 januari van dit jaar overleed Annie de Reuver, vooral bekend als zangeres van het liedje ‘Kijk eens in de poppetjes van mijn ogen’. Haar levensverhaal is niet helder chronologisch opgetekend, wat ook geldt voor de bijgevoegde foto’s die ongedateerd door elkaar staan. Ook haar eigen leven was niet erg gestructureerd. Doordat ze zo oud geworden is – bijna 99 jaar! – is er weinig dat ze niet heeft meegemaakt! 
Geboren in 1917 in Rotterdam groeide ze op in armoedige omstandigheden. Na de lagere school moest ze direct gaan werken. Een muzikale opleiding zat er niet in. Ze noemde zich dan ook niet zangeres, maar - bescheidener - 'vocaliste'. Deze ervaringen hebben haar wel weerbaar gemaakt. 
Ze trouwde vier keer, driemaal met muzikanten, de een nog liederlijker dan de ander. Alleen haar huwelijk met Jack Philips, telg uit de beroemde familie uit Eindhoven, was comfortabel en luxueus. Maar ze hield niet van de man en liet het gebeuren dat een getrouwde vriendin – de vrouw van Jaap van Praag - hem van haar aftroggelde. 
Ze kon geen kinderen krijgen en wilde zich daarvoor ook niet laten opereren. Maar het deed haar wel verdriet. Ze adopteerde een baby maar door onoplettendheid van de huishoudster tijdens haar afwezigheid verdronk het in de vijver voor het huis. 

Triest is dat ze elk zakelijk inzicht miste. Bij herhaling lees je dat ze niemand om advies kon vragen. Ze is dan ook diverse malen financieel benadeeld. Nog wel het ergste is dat ze geen pensioen opbouwde, waardoor ze bijna 35 jaar lang alleen van de AOW moest leven, op enige inkomsten uit schnabbels na. Illustratief is haar ervaring in Denia, aan de Spaanse kust ten zuiden van Benidorm. Een Nederlander had daar een restaurant geopend en haar daarvoor gevraagd als (inwonend) ‘gastvrouw’. In de praktijk moest ze daar de hele zaak leiden. Hoe ze ook haar best deed, er kwam niets van terecht. Ze was blij dat ze terug kon naar Nederland, hoewel ze daar alle schepen achter zich verbrand had. De Nederlandse eigenaar verongelukte op een Spaanse snelweg. 
Op reis in Californië met Nederlandse artiesten raakte ze zelf betrokken bij een zware aanrijding, toen een vrachtwagen achterop hun busje reed. Drie medepassagiers kwamen om het leven, zijzelf kwam er betrekkelijk goed vanaf. Minder goed verliep een val in haar huis, waardoor ze een heup brak en geopereerd moest worden. Ze was toen al 86 en liep sindsdien met een stok. 
Al met al toch geen somber boek. Annie leefde van de muziek en van feestje naar feestje. In haar lange leven heeft ze zo ongeveer iedereen in het métier leren kennen. Dat is meteen het aardige van het boek: het biedt een inkijkje in de amusementswereld van de 20ste eeuw. 

NB. Ik leerde enkele nieuwe woorden uit het boek. In de eerste plaats ‘pralliemaker’, dat ze gebruikte voor haar derde echtgenoot, en dat opschepper betekent. Het werkwoord is prallen. 
In de tweede plaats ‘stoepier’. Ik weet niet hoe je de laatste lettergreep uitspreekt, misschien wel op z’n Frans. Het heeft dezelfde betekenis als het bekendere boniseur. 
‘Poppetje’ in het liedje betekent pupil. De tekst is van Nick Holwerda, de muziek van pianist Tom Erich. Het dateert van 1952.

***

Onverbloemd; 90 jaar Annie de Reuver (door Rein Wolters; 2007)