Bohemen

 

Renoir, La Bohémienne (1868)

Olieverf op doek; 85 × 59 cm

Berlijn, Alte Nationalgalerie



Een bohemien is in de oorspronkelijke betekenis een inwoner van Bohemen, het westelijke deel van Tsjechië. Omdat in Frankrijk aanwezige zigeuners beweerden uit Bohemen afkomstig te zijn, werd bohémien in Frankrijk een naam voor de Roma, die tegenwoordig Roms worden genoemd.

In de negentiende eeuw ontstond een nieuwe niet-traditionele levenshouding, namelijk die van de stedelijke bohèmekringen, waarvan de aanhangers zichzelf bohemien gingen noemen, daarmee suggererend dat zij het (verondersteld) onbezorgde leven van de zigeuners imiteerden. De bohemien misprees de burgerlijke levenswijze die sinds de Franse Revolutie dominant werd en trok zich terug in een geïsoleerde sfeer. In Scènes de la Vie de Bohème beschrijft Henri Murger (1851) dit milieu.

La bohème is een opera, waarvan twee versies bestaan. De bekendste is de versie van Giacomo Puccini, in vier akten. Het libretto daarvan is geschreven door Luigi Illica en Giuseppe Giacosa. De andere - eerdere - versie is geschreven door Ruggiero Leoncavallo. Beide opera's zijn gebaseerd op de roman Scènes de la vie de bohème uit 1849 van Henri Murger. De opera van Puccini beleefde zijn première op 1 februari 1896 in het Teatro Regio in Turijn. De dirigent was de toen jonge Arturo Toscanini. Het werk betekende een internationale doorbraak voor Puccini. Sinds de succesvolle première neemt de opera een voorname plaats in in het operarepertoire.

La rondine is het vervolgverhaal op La bohème en werd ongeveer twintig jaar later gecomponeerd, maar heeft nooit het niveau van zijn voorganger geëvenaard.

bron wikipedia

Tango malando

Aan de zijkant van het terras, onder een grote parasol, zit een groepje oudere mensen. Ze hebben muziek meegebracht, en op beschaafd volume klinkt tangomuziek.  Daarop wordt door de senioren gedanst. De dramatiek van de tango is wat afgevlakt, maar nog steeds kijken ze elkaar diep in de ogen. Een dame, helemaal in het zwart, zwaait af en toe elegant met het onderbeen.

Na verloop van tijd wordt er ook wel een ander dansje gedaan, en wordt mijn aandacht getrokken door een gezet stel, dat zich heel kalm dansend verplaatst. De man draagt ‘het pak van voren’: hij heeft een uitpuilende buik. Dat maakt de danshouding voor de vrouw moeilijk: ze is kleiner dan hij en kan haar arm niet goed op de bovenarm van de man krijgen. Dat is net te ver. Maar geen nood: ze houdt haar hand nu tegen de zijkant van zijn buik. Dat danst ook prima. De man laat het onverschillig.

Het Pak

Op de middelbare school lazen we eens een tekst, waarin de hoofdpersoon een man was die ‘het pak op de rug droeg’. ‘Wat zou dat betekenen?’, vroeg de leraar monter. Uiteraard had niemand in de klas enig idee. Dat was ook niet raar, want het was…… een bochel. Iets dat je vroeger al niet veel zag.

De gebochelde is nu vooral bekend door de romans van Franse schrijvers als Hugo en Leroux, resp. De klokkenluider van de Nôtre Dame, en Het spook van de Opera. Misschien was ons verhaal indertijd wel van Aart van der Leeuw, die in de Kleine Rudolf ook een paar mismaakte personen schiep.

Tegenwoordig dragen mannen ‘het pak’ van voren, op de buik.  Dat is een ander soort misvorming dan een bochel, maar ziet het er wel hetzelfde uit.

Cultuurpessimisme

Het Verleden

 

 

 



Het Heden

 

 

 

***

Thomas Cole

Olieverf op doek; 1838

Mead Art Museum, Amherst College, Amherst, MA, USA

https://www.amherst.edu/media/view/284220/original/Cole%2Bpresentation.pdf

 

United Airlines Flight 232 (vervolg)

Ik zag deze aflevering van Air Crash Investigation vanavond voor de tweede keer. (Het eerste verslag, zie hierna.) En dan zie je altijd andere dingen.

Aan het begin van de uitzending kwamen enkele overlevenden aan het woord. Dat haalt meteen de spanning eruit: het loopt dus goed af. Dat kan van weinig vliegtuigcrashes gezegd worden.

Vervolgens maak je mee hoe het vliegtuig tijdens de vlucht zo goed als onbestuurbaar raakt: een motor begeeft het, en alle drie afzonderlijke hydraulische systemen vallen uit.

Op de resterende twee motoren maken ze een noodlanding op het vliegveld van Sioux City. Maar ze kunnen niet remmen. Op volle snelheid komen ze op de landingsbaan.

En dan vindt, toch nog onverwacht, de crash plaats: het vliegtuig breekt in stukken en er breekt brand uit. Een verschrikkelijk gezicht.
111 van de 296 inzittenden vonden de dood, en er vielen 47 zwaar- en 125 lichtgewonden. Een van de zwaargewonden overleed een maand na de ramp alsnog aan de verwondingen.
Gezagvoerder Haynes gaf later drie redenen waarom er niet veel meer doden te betreuren waren:

1. De ramp vond plaats bij daglicht.
2. In zowel het regionaal traumacentrum als het brandwondencentrum vond net een dienstwissel plaats. Daardoor was er tweemaal zoveel medisch personeel aanwezig als gebruikelijk, zodat er veel meer gewonden konden worden behandeld.
3. Op het moment van de crash was een detachement van de Nationale Garde gelegerd op de luchthaven. Daardoor waren er direct 285 getrainde militairen aanwezig om bij de triage en evacuatie te ondersteunen.

Als een van deze dingen anders was geweest, was het aantal doden zeker veel hoger geweest, aldus Haynes.

Elf van de 52 kinderen kwamen om het leven. Ze hadden mee gemogen voor 1 dollar op een speciale ‘Kinderdag’-vlucht.

United Airlines Flight 232

En dan heb je nog metaalmoeheid. Op een vlucht van Denver naar Chicago brak de fanschijf af van de achterste motor van een DC-10. De brokstukken beschadigden de hydraulische leidingen zodanig dat ze alle uitvielen en het vliegtuig daardoor onbestuurbaar werd. Er zijn drie hydraulische systemen, dus het zou niet mogelijk moeten zijn dat ze alle drie tegelijk uitvallen. Maar wat fout kan gaan, gaat fout, geldt ook in de luchtvaart. Deze achterste motor werd afgezet en door het vermogen van de twee overgebleven motoren te manipuleren, kon een noodlanding gemaakt worden, zij het met een veel te hoge snelheid. Het vliegtuig knalde op de landingsbaan, schoot over de kop en vloog in brand. Van de 285 inzittenden konden er toch nog 111 worden gered.

Het zoeken naar de afgebroken fanschijf in de maisvelden van Iowa duurde drie maanden. Een beloning van 50.000 dollar was uitgeloofd. Een boer vond hem tijdens het maaien. Het onderdeel was terechtgekomen op 100 km van de plaats van de crashlanding.

De fanschijf is gemaakt van een titaniumlegering. Heel sterk materiaal en toch licht van gewicht. Uit nauwkeurige inspectie bleek dat zuurstof en stikstof in de legering aanwezig waren, waardoor het materiaal de inwerkende krachten van start en landing op den duur niet meer aankon. In de loop van 17 jaar werd het materiaal steeds brosser. Hoewel deze schijven gecontroleerd worden, was het defect niet opgemerkt…

Meer info hier.

Remake hier

Mekka: vliegramp

 

De oorzaak van de vliegramp in Jeddah, de luchthaven van Mekka, was een te lage bandenspanning. Om geen tijd te verliezen was het oppompen van de banden uitgesteld. * Op de formulieren was door een monteur geknoeid met de juiste cijfers. **

Alvorens te kunnen opstijgen moest de DC 8 vijf km taxiën, in de brandende zon. Daardoor werden de zachte banden ook nog eens gloeiend heet. Aan boord waren meest pelgrims uit Nigeria, op weg naar huis.

Tijdens de start klapten twee banden, de piloten merkten dat niet. Het metaal van de velgen schurend over het beton zorgde voor een vonkenregen. Dat leidde tot brand van de naastliggende banden.

 

Toen het landingsgestel ingetrokken werd, werd het vuur daarmee het vliegtuig binnengehaald. Daar verbrandde het de bedrading, nog gevoed door de vloeistof van hydraulische leidingen. Het vliegtuig werd zo goed als onbestuurbaar. Uiteindelijk brak het vuur door de vloer van de passagiersruimte.
 

Bij terugkeer op het vliegveld explodeerde de machine in  de landing.

261 Personen kwamen om het leven, de grootste ramp in de Canadese luchtvaartgeschiedenis. 

De luchtvaartmaatschappij, Nationair, probeerde de schuld van de crash bij de Saoedische luchthavenautoriteit te leggen, door te beweren dat er een voorwerp op de starbaan gelegen had. Dat was niet het geval.

-------

 

* Banden worden gevuld met stikstof: minder brandbaar.

** Hieraan wordt door inspecteurs verschillende betekenis toegekend; in de praktijk komen overschrijvingen vaker voor, bijv. door vergissingen. 



Bruinkleuring

Enzymatische bruinkleuring is een biochemische omzetting, die niet hetzelfde is als de bruinkleuring die ontstaat als je appeltjes bakt. Die is te danken aan karamellisatie van suikers, of de reactie van suikers en eiwitten (de Maillard reactie).

Er kan ook bruinkleuring ontstaan door afbraak van vitamine C, maar dat is dan nog een ander verhaal (vb. in fruitsap dat wat minder fris geel ziet).

Er bestaan enorm veel enzymen en enzymatische omzettingen. Eén groep enzymen zorgt ervoor dat in groenten en fruit een bruine kleur ontstaat als het weefsel beschadigd wordt. De reactie treedt dus zeker niet enkel op in appels maar ook in bv. banaan, peer, ananas, sla, aardappelen enzovoort. Het weefsel kan fysisch beschadigd worden (door appel te laten vallen of door vogels of wormpjes die gaatjes boren) maar ook door rijping zelf, waardoor dus ook bruinkleuring kan ontstaan.
 

De reactie zelf is eigenlijk een oxidatiereactie; een reactie waarbij zuurstof als reactiepartner optreedt. Het substraat (de stof die reageert met zuurstof) zijn fenolen. Dit is een groep van organische stoffen die veel voorkomen in plantaardige grondstoffen. Deze stoffen reageren met zuurstof onder toedoen van het aanwezige enzym tot eerst een kleurloze verbinding die dan verder reageert met andere stofjes in de appel (aminozuren, bouwstenen van eiwitten) waardoor de feitelijke bruingekleurde pigmenten ontstaan.

Waarom treedt de reactie pas op bij weefselbeschadiging ?

Normaal zitten de enzymen en het substraat (fenolen) van elkaar gescheiden in een plantaardige cel (je hebt namelijk in een plantencel allerlei afzonderlijke ruimtes of vacuolen), als je nu het weefsel gaat beschadigen maak je de cel kapot en gaat de inhoud van de verschillende vacuolen met elkaar samen komen; enzym en substraat komen bij elkaar en natuurlijk heb je overal zuurstof; resultaat is dus dat de enzymen hun werk beginnen doen, de fenolen oxideren en later aanleiding geven tot een bruine kleur.

De reactie is niet schadelijk: er worden dus geen toxische stoffen of zo gevormd; ze beïnvloedt duidelijk de kleur en soms ook wel de smaak van het product: die bruine pigmenten binden namelijk gemakkelijk aan eiwitten en als je weet dat onze tong en onze smaakpapillen daar allemaal uit eiwit bestaan begrijp je wel dat we dit op één of andere manier wel kunnen proeven.

Remedie: snel je appel opeten; onder water dompelen (zuurstof wegnemen), beetje citroensap toevoegen (verzuurt en dat vindt enzym niet leuk)

-De reactie treedt feitelijk ook in iets gewijzigde vorm op in ons lichaam: als we bruin worden door in de zon te liggen, zijn daar gelijkaardige reacties voor verantwoordelijk.

-In zwarte thee is deze reactie ook opgetreden: eerst had je groene blaadjes die vermalen worden (weefselbeschadiging) en dus worden ze bruin; hierdoor ontstaat de typische kleur en smaak van thee.

Bruno De Meulenaer

Kurtz



Le vapeur “Roi des Belges” dans le Haut-Congo (1889)

"We voeren stroomopwaarts om Kurtz te ontmoeten"


Kurtz is a central fictional character in Joseph Conrad's novella Heart of Darkness (1899).

 

Kurtz is ivory trader sent by a shadowy Belgian company into the heart of an unnamed place in Africa (generally regarded as the Congo Free State), and commander of a trading post.

 

He monopolises his position as a demigod among native Africans.

 

Kurtz meets with the novella's protagonist, Charles Marlow, who returns him to the coast via steamboat. Kurtz, whose reputation precedes him, impresses Marlow strongly, and during the return journey Marlow is witness to Kurtz's final moments.

Nieuwe zakelijkheid

Voorburg, Parkweg
Archtitect Herman van der Kloot Meijburg
1921-1922

Avocado

Foto: B.navez

De vrucht van de avocado is vrij groot (tot 33 cm lang), peervormige of eerder rond en kan tot 2,3 kg wegen. De kleur varieert van groen tot donkerbruin en paars-achtig. De schil van de vrucht is min of meer oneffen of bobbelig. Het zachte, romige, vruchtvlees is groen of geel van kleur en smaakt nootachtig; rijp is het vruchtvlees vrijwel zacht als boter.

 

De avocadovrucht is bijzonder voedzaam. In tegenstelling tot de meeste vruchten bevat de avocado zeer veel olie (5 tot 23 g per 100 g vruchtvlees). De olie in de vrucht bestaat voornamelijk uit onverzadigde vetten en heeft dus een gunstige invloed op het cholesterolgehalte.

 

De avocado bevat ook veel mineralen zoals ijzer en kalium en is tevens rijk aan proteïne.

 

Middenin de vrucht bevindt zich een grote houtige pit, die voor consumptie verwijderd wordt. Bij rijpe vruchten ligt de pit los en kan men, bij het schudden van de vrucht, de pit horen rollen. Avocado's worden ook veel gebruikt in schoonheidsmaskers, omdat ze goed voor de huid zijn.

 

Avocadovruchten worden voornamelijk rauw gegeten. Net als bij appels kleurt na het schillen het vruchtvlees snel bruin door blootstelling aan de lucht (enzymatische bruinkleuring). Dit kan worden tegengegaan door het toevoegen van citroensap.

 

bron wikipedia

Schilderijenroof

Het is goed voor te stellen dat de Roemeense boerin de schilderijen uit de Rotterdamse Kunsthal aanzag voor werk van kladschilders. Daar wilde ze niets mee te maken hebben. Weer een of andere dwaasheid van een zoon van haar.

 

Kalm aan

Steinlen

Théophile-Alexandre Steinlen (1859-1923) was een Franse tekenaar, schilder en graficus.

Hij groeide op in een kunstenaarsfamilie en bezocht de academie in zijn geboorteplaats. In het stedelijk gymnasium in Lausanne vervaardigde hij een grote wandschildering.

Op zijn 22e ging hij met zijn jonge vrouw Emile Mey naar de kunstenaarswijk Montmartre in Parijs. La Belle Époque brak aan en Frankrijk voelde zich het middelpunt van de wereld. De bouw van de Sacré Cœur was begonnen en Montmartre kreeg de reputatie van een wijk van schrijvers, dichters, kunstenaars en levensgenieters. Steinlen bleef Montmartre tot zijn dood toe trouw. Hij woonde onder meer op het adres 21 rue Caulaincourt.

Steinlen raakte op Montmartre bevriend met een groep kunstenaars, onder wie Henri de Toulouse-Lautrec en Adolphe-Léon Willette. Steinlen tekende voor café Le Chat Noir zijn beroemdste affiche, met daarop een hooghartige zwarte kat. Een soortgelijke kat verscheen op het uithangbord dat Steinlen voor het café-cabaret ontwierp. Ook buiten de affiches om hield Steinlen zich bezig met katten; zij maakten deel uit van zijn dagelijks leven. Hij tekende, schilderde, modelleerde katten en sneed katten uit hout. Steinlen werd om dit dier dan ook het meest bekend.

 

bron wikipedia

Castilla y Leon es vida

In de trein naar huis zat in de coupé naast mij een jong Spaans stelletje. Hij droeg een shirt met opschrift: Castilla y Leon es vida. Hij wilde haar steeds zoenen en zij liet zich dat welgevallen. Verder speelden ze met hun electronica (tablet/iPhone).

 

‘Ja’ dacht ik ‘zo begint het.

 

En over 10, 15 jaar staan ze elkaar naar het leven.'

Transformatorhuisje (herzien)

Vandaag een kijkje in een transformatorhuisje. Er werd een nieuwe hoogspanningskabel ingevoerd, die de oude moet vervangen. Heel veel staat er niet in zo’n kleine ruimte.

De nieuwe kabel (rood) levert 10.000 volt (10 kV).

Door de transformator in het gebouwtje - rechts op de foto - wordt deze spanning omgezet naar 220 volt.

Vervolgens gaan er kabels  (grijs; rechts bovenin) met deze spanning naar de woonhuizen.

Tussen de verschillende transformatorhuisjes lopen ondergronds de kabels met 10 kV.

De huisjes staan in een cirkel, die stroom garandeert ook als er een storing in zo’n huisje mocht zijn.

Dan wordt stroom van de andere zijde aangeleverd.

 

Onder andere door het gebruik van kunststof is de techniek veel veiliger dan vroeger geworden, maar helemaal zonder risico is het nooit. Monteurs die aan de hoogspanningskabel werken, zijn daarvoor gekwalificeerd. Zij werken nooit alleen.

N.B. Elektrische stoel: 2 kV

Huiszitten (herzien)

De Huiszittenhuizen zijn de huizen van waaruit de bedeling aan 'huiszittende armen' plaatsvond. Dat zijn arme mensen die niet in een gasthuis of tehuis waren gehuisvest, maar nog in hun eigen huis woonden.

 

Deze vorm van armenzorg is ontstaan uit de armenzorg van de kerk en kwam in de 17de eeuw onder de hoede van het stadsbestuur. Er was in Amsterdam zowel aan de Oude als aan de Nieuwe Zijde een Huiszittenhuis.

In 1808 zijn de beide instellingen samengevoegd onder het bewind van de Regenten van de Huiszittende Stadsarmen. Een aanpassing van de Armenwet in 1870 betekende het einde van de Huiszittenhuizen en hun regenten. Bij raadsbesluit van 9 november 1870 werd de bedeling vanuit de Huiszittenhuizen opgeheven.

 

De Oude Kerk in Amsterdam heeft een Huiszittenkapel.

In Stompwijk is een Huijssittersweg.

Air Crash San Francisco

De overlevenden willen vooral informatie over de automatische gashendel, veiligheidsgordels en noodevacuatiesystemen.

De Asiana Airlines Boeing 777 had meer dan 300 passagiers en personeel aan boord toen het vliegtuig crashte tijdens de landing op het vliegveld van San Francisco. 

 

Meer dan 180 mensen raakten gewond en 3 passagiers vonden de dood. Onderzoekers hebben gezegd dat het vliegtuig te langzaam vloog.

Maandag al spanden een vrouw en haar zoon, eveneens passagiers, een proces aan tegen Asiana.

Volgens hun aanklacht heeft het personeel ''een uitgebreide lijst aan fouten'' gemaakt en was het onvoldoende getraind en gecontroleerd.

Ze willen 5 miljoen dollar voor de geleden schade.

 

xxx

Commentaar

 

Altijd gevaar bij landing: te langzaam vliegen. Als je te snel vliegt sta je niet op tijd stil; vlieg je te langzaam, dan val je als een baksteen uit de lucht.

De voorbeeldige MANGOEST

Mangoesten zijn kleine, katachtige roofdieren die leefgebieden hebben in Afrika, Azië, het Caribisch gebied en zuidelijk Europa.

Het zijn carnivoren en ze eten insecten, hagedissen, slangen (waaronder giftige soorten!), wormen en andere kleine dieren.

In totaal zijn er ruim 30 soorten bekend waarvan de bekendste het Stokstaartje is, die zo ongeveer in iedere dierentuin vertegenwoordigd is. 

In het Jungleboek van Rudyard Kipling staat een verhaal waarin een mangoest als huisdier gehouden wordt. Zijn naam is Rikkie-tikkie-teevie, dat schijnt klanknabootsend te zijn. Hij bijt daarin inderdaad een cobra dood – geen kleinigheid.

Rikkie-Tikkie-Teevi is een goed voorbeeld voor alle padvinders (scouts). Hij is:

 

opmerkzaam,

 

leergierig,

 

lenig,

 

snel,

 

dienstbaar,

 

schoon,

 

slim,

 

handig en

 

moedig.
 

Hij werkt graag samen met anderen en wil anderen graag helpen.

Het woeden der gehele wereld

Het woeden der gehele wereld zal niet de roman zijn waar Maarten ’t Hart met het meeste plezier aan terugdenkt.

 

Aanvankelijk is het aardig, en met humor geschreven. Er komt een eigentijdse pedofiel in voor – hoewel dit boek dateert uit de negentiger jaren van de vorige eeuw – en er is een jongeman die zich graag als vrouw verkleedt. Verder is er in het hele boek veel aandacht voor klassieke muziekstukken, onder andere door de hoofdpersoon die pianoles heeft. En dan is er de couleur locale van het schilderachtige Maassluis, met z’n orthodox-christelijke geschiedenis; beschrijving daarvan kun je aan ’t Hart overlaten.

 

Maar op een gegeven moment wordt het vervelend. Dan gaat het genre zich opdringen, t.w. dat van de thriller. Er is een politieman doodgeschoten en wil degene die dat gedaan heeft zijn/haar vinger opsteken? Het schijnt waar gebeurd, en aangezien de moord nooit opgelost is, maakt ’t Hart er zijn eigen versie van.

De vraag is alleen waarom ik dat zou willen weten.

 

De aversie wordt vergroot door de ingewikkeldheid van de plot. Die begint in de Tweede Wereldoorlog, met een mislukte vlucht op een logger naar Engeland. De moord die er zijdelings mee verband houdt, vindt niet eerder plaats dan in ……….. 1956! Het dodelijke schot wordt (vermoedelijk) gelost door de moeder van de hoofdpersoon, die echter zijn moeder niet is. De hoofdpersoon blijkt aan het eind van het verhaal getrouwd met zijn halfzus – zonder dat ze dat overigens van elkaar weten.

Het is te ingewikkeld – en wat mij betreft te oninteressant – om het hier helemaal uit de doeken te doen. Ik zou zeggen: verdoe er je tijd niet mee.

 ***

 

Maarten ’t Hart, Het woeden der gehele wereld (roman, 1993)